Anouchka van Miltenburg

Voorzitter Tweede Kamer der Staten Generaal

Profiel: Anouchka van Miltenburg,

Anouchka

51 jaar, is getrouwd en heeft drie kinderen. Zij werd opgeleid aan de Academie voor Journalistiek en Voorlichting in Tilburg. Sinds 2003 lid van de Tweede Kamer voor de VVD. Sinds 2012 voorzitter van de Tweede Kamer.

Hallo Anouchka, leuk dat je tijd maakt voor een vitaliteitsinterview!

Wat versta jij onder vitaliteit?

Het woord vitaal plaats ik in een positieve context. Een vitale oudere kan bijvoorbeeld ouder zijn in jaren, maar in geest jong. Aan de andere kant zie ik iets dat niet prettig voelt als niet vitaal.

Kun jij in je werk als iets doen aan vitaliteit?

Zoals je weet heb ik in mijn portefeuille de langdurige zorg. Daarin behartig ik de belangen van gehandicapten, ouderen, en mensen in de psychiatrie. Vanuit die omgeving is het belangrijk om te voorkomen dat mensen niet-vitaal worden.

In de geschiedenis is het lang zo geweest dat er -als je tot één van de voornoemde categorieën behoorde- niets van je verwacht werd. Mensen die vroeger in een rolstoel zaten hadden vroeger weinig contact met de buitenwereld, sliepen in tehuizen met veertien op één kamer, en werden geselecteerd op hun handicap. Dat is nu gelukkig anders. Het is veel prettiger als mensen geactiveerd worden, het betekent dat ze meer sociale contacten hebben, dat ze leren omgaan met hun beperking en dat mensen aangesproken worden op competenties in plaats van op hun onmogelijkheden. Dat is de slag waar we nu mee bezig zijn: mensen aanspreken op wat ze kunnen. Dat sluit wat mij betreft perfect aan op de VVD-signatuur.

Denk jij dat vitaliteit voor mannelijke en vrouwelijke professionals dezelfde voetangels en klemmen kent?

Kijk, voor vrouwen is het nu heel anders dan pakweg dertig jaar geleden. Er wordt op dit moment heel veel van vrouwen verwacht, en vrouwen verwachten heel veel van zichzelf. Daarbij is de huidige arbeidsmoraal nog gedicteerd door mannen. Mannen selecteren jou op wat zij in jou herkennen, en geven jou de kans om als vrouw het spel van de mannen mee te spelen. Daarnaast denken veel vrouwen dat ze dat spel moeten meespelen in plaats van dat ze zeggen: dit ben ik.

Zie je dat veranderen?

Ik ben daar niet heel negatief over, nee. Op 8 maart (internationale vrouwendag) was ik op een bijeenkomst voor vrouwen in de VVD waar ook veel jonge vrouwen waren. Dan zie ik dat deze generatie in tegenstelling tot 'onze' generatie er al veel neutraler in stapt dan wij. Maar het gaat nog veel te langzaam.

In een serie rondetafelgesprekken die ik onlangs hield onder vrouwelijke professionals spraken we uitvoerig over mannelijke en vrouwelijke eigenschappen. Is dat iets wat speelt in de politiek?

De vraag 'hoe houd je je staande als vrouw' is zeker belangrijk, ook in de politiek. Niet meer zozeer in de Tweede Kamer, daar zijn al veel vrouwen aanwezig, maar deze vraag speelt zeker een rol in de laag van de gemeentepolitiek. In die lokale politiek worden de fracties en de besturen nog gedomineerd door mannen. Ik ben zelf gemeenteraadslid geweest en wilde op een zeker moment vice-voorzitter worden. Dat kon niet, werd mij door twee -jongere- mannen gezegd, er is al een vrouwelijke voorzitter, twee vrouwen dat kan niet. Op dat niveau moet dus nog veel gebeuren.

Jonge meisjes van nu zitten ook in een luxe positie. Vroeger was het zo dat -als in een gezin ook de moeder werkte, zoals bij mij thuis- het geld wat daardoor binnenkwam ook extra gewaardeerd werd. Nu vinden de meeste kinderen dat heel normaal, er zijn immers zoveel gezinnen waarin beide ouders al dan niet fulltime werken. In die gezinnen hebben ze het allemaal financieel goed, op vakantie gaan is heel gewoon. Maar wat je daarvoor moet doen, dat wordt wat minder gewaardeerd, mijn dochter zegt bijvoorbeeld: ik word nooit Kamerlid, dan ben je nooit thuis.

Terugkomend op vitaliteit, zie jij nog meer verschillen tussen mannen en vrouwen?

Ik zie dat bij meisjes de basiskennis over vitaliteit veel meer aanwezig is dan bij jongens. Die kennis over bijvoorbeeld lijnen of buikspieroefeningen staat al in vrouwenbladen, ook televisieprogramma's zijn gericht op informatieoverdracht op dat punt. Terwijl jongens 'Kijk' lezen (een blad over natuurwetenschappelijke informatie) en ook meer fysieke dingen doen. Je ziet de verschillen daar al ontstaan.

Uit verschillende boeken die gaan over hersenstructuren blijkt dat er wel degelijk grote verschillen bestaan tussen mannen en vrouwen op dat niveau. Zo blijkt dat vrouwenhersenen een veel groter gebied en ook veel meer verbindingen, neurale circuits, hebben voor het verwerken van emoties. En dat bij jongens de amygdala groter zijn (de primitieve kern).

Hoe was de samenstelling van het gezin waarin je opgroeide?

Ik kom uit een 'meisjesgezin' dus voor mij is het nieuw om te zien hoe jongens tot mannen zich ontwikkelen, ik herken dat niet uit het gezin waarin ik opgroeide.

Wat geeft jou energie in je werk, Anouchka?

De sociale context. Ik doe het voor de mensen. Ik ga veel op werkbezoek, dat noem ik 'even benzine tanken'. Het is ook een hele emotionele portefeuille. In mijn werk ken ik hoge pieken en diepe dalen.

Wat zijn energievreters in jouw werk?

De emotionele aspecten van het werk. Het is zowel iets waar ik energie van krijg, maar als het niet goed gaat, ook op 'leegloop'. Bijvoorbeeld de sfeer in een vergadering, als het een prettige vergadering is dan heeft dat heel direct effect op mij.

Te lang doorgaan is ook een energievreter in mijn werk, dat wordt op een gegeven moment ook je norm om tien uur per dag te werken. Op een dag zegt je lijf dan gewoon, ik ben ziek. Je moet ook aan alles tegelijk doen: het gaat om balans. Inmiddels ga ik elke vrijdag naar de sportschool, dat doe ik voornamelijk voor mijn rug. Ik moet me er 's ochtends echt heen slépen. Ik ga het echt niet leuk vinden. Maar als ik weer naar huis ga, dan heb ik een prestatie geleverd.


... ik ben gewoon gelukkiger als ik werk !

Heb je altijd gewerkt, Anouchka?

Nee, toen ik mijn kinderen kreeg heb ik een tijdje niet gewerkt. Wat mij toen opviel is dat je nooit die hoogtepunten hebt. Je algemene niveau is als je werkt veel hoger. Als je niet werkt ben je ook sneller uit balans. Ik merk dat mijn evenwicht sinds ik weer werk beter is.

Dat sluit aan bij wat ik in de literatuur vond, namelijk dat werkende vrouwen over het algemeen een betere lichamelijke én psychische gezondheid hebben dan huisvrouwen.

Ik ben gewoon gelukkiger als ik werk. De 'stukjes' zijn gewoon groter: als je kind bijvoorbeeld ziek zou worden dan heb je als huisvrouw geen andere context om daarmee te 'compenseren'. Maar ik heb aan de andere kant veel van mijn man geleerd toen hij parttime ging werken. Je kunt pas leuk werk vinden als je meer dan twintig uur beschikbaar bent. Een ander voorbeeldje: mijn man komt gewoon niet als er een vergadering gepland staat op zijn parttime dag. Dat was een eye-opener voor veel van de vrouwen op zijn werk. Die stelden zich nooit hard genoeg op.

In een sessie van rondetafelgesprekken die ik hield onder vrouwelijke professionals met als thema "Vitaliteit en ambitie" kwam naar voren dat je je als vrouw moet vermommen als 'paard van Troje' en dat je op die manier makkelijk het mannenbolwerk binnen kunt komen. Hoe zie jij dat?

Ja dat is het, dat werkt denk ik.

Heb je nog tips voor vrouwelijke professionals, Anouchka?

Ja. Ik vind dat vrouwen elkaar heel erg er op aan moeten spreken om zichzelf te kunnen blijven zijn. Dat ze op eigen termen bereiken wat ze willen bereiken. Dat vergt moed en veerkracht. Het is niet erg om mannelijke eigenschappen over te nemen, als het maar niet je norm wordt. Mannen willen weten of jij als vrouw weet hoe het spel gespeeld wordt. De mannelijke norm is bijvoorbeeld dat je niet over je gezin praat. Maar inmiddels zijn er veel jonge mannen met zorgtaken in hun gezin. Ik ga dus ook niet alleen over mijn hobbies praten, dat kan ik niet. Mannen hebben ook de neiging om je als een zielige vrouw te benaderen als er eens een keer wat is. Dat moet je dus wel benoemen.

Dank je voor je tijd, Anouchka.

Andere vitaliteitsinterviews