Nynke Roukema

Directeur eigenaar van Dolphin Energy

Over Nynke Roukema,

Nynke Roukema

Zij is chemisch technoloog, afgestudeerd aan de TU-Delft. Ze is haar loopbaan begonnen bij Unilever en heeft daar in diverse managementfuncties gewerkt. Nynke heeft twee kinderen.

Hoe zie je vitaliteit, Nynke?

Het vermogen om je op een prettige manier tot je omgeving te verhouden en iets in je omgeving naar buiten te brengen. Zorgen dat dingen bewegen. Vitaliteit heeft voor mij een sterke binding met energie en balans in je energie. Energie heeft voor mij vier facetten: het fysieke, daar heeft iedereen wel een beeld bij. Om die energie op peil te houden is het belangrijk om beurtelings te zorgen voor inspanning (of uitdaging) en ontspanning. Dan heb je het mentale, wat voor de meeste mensen in het bedrijfsleven een grote rol speelt. Om die energie goed te onderhouden gelden eigenlijk dezelfde regels als voor fysieke energie. De overige twee energieën, het spirituele en het emotionele blijven meestal zeer onderbelicht in bedrijven. Dat heeft grote invloed op de vitaliteit van de mensen.

Dat komt heel erg overeen met hoe ik vitaliteit zie, Nynke. Als je mijn vitaliteitscirkel bekijkt zie je ook vier aspecten. Ik noem ook het sociale aspect: ik denk dat hoe je met anderen omgaat ook van invloed is op je vitaliteit.

Bij iedereen komt vitaliteit anders naar buiten. Het maatschappelijke beeld is om iemand die jong, snel en intelligent is vitaal te noemen. Wat zegt het over onze cultuur als iemand die wat mankeert niet meer mee mag doen? Ik merk juist de laatste jaren dat bijvoorbeeld mensen die ziek zijn of die hun baan kwijt zijn juist heel vitaal kunnen zijn, dat zij iets uitstralen. Het gaat erom hoe je met de dingen omgaat.

Hoe was dat bij Unilever?

Unilever heeft in mijn ervaring het vermogen om heel snel thema's te omarmen maar dat bleek niet altijd garantie voor werkelijke verandering. Er missen dan borgingsmechanismen. In mijn ogen is - overigens net als bij veel andere bedrijven - Vitaliteit van de werknemers niet echt in de cultuur verankerd geraakt en toch een beetje een luxe thema gebleven. Ik zie dit zeker niet als een luxe onderwerp, want het gaat over prestatievermogen, het gebruiken van de talenten en energie van de mensen die je in dienst hebt. Het onvermogen om het menselijk potentieel tot z'n recht te laten komen kan beginnen bij simpel ziekteverzuim. Mensen lopen vaak leeg in organisaties. Dat kan vele oorzaken hebben: bijv. door de rigide structuur, doordat ze thuis geen voorzieningen hebben om flexibel te werken, door de onderlinge samenwerking die niet loopt of door gebrek aan waardering of inspiratie. Het is dan ook een grote uitdaging voor bedrijven om ervoor te zorgen dat mensen het beste van zichzelf in hun werk geven. In teams kunnen het kleine dingen zijn die ineens veel energie vrijmaken.


Iets wat voor jezelf je grootste uitdaging is, wordt vanzelf iets waarover je anderen wat kan leren...

Wat kun je in je werk doen aan vitaliteit, Nynke?

Als er in het werk of tussen collega's zaken blijven liggen of vastlopen, dan zit er energetisch iets niet lekker. Daar iets mee doen is een passie van mij. Ik ben dan erg geïnteresseerd in wat er wel goed gaat, wat werkt, en wat er gedaan kan worden om effectief om te gaan met de verschillen. Als chemisch technoloog heb ik geleerd om als het ware tegen een 'dicht proces' aan te kijken, waar mogelijk metingen te doen, en op basis daarvan het dynamische proces te begrijpen en verbeteringen voor te stellen. Dat deed ik al in mijn stages bij Shell en mijn eerste banen bij Unilever in de fabrieken van Unichema. In de teamworkshops die ik nu begeleid doe ik eigenlijk hetzelfde. Op basis van waarneming en meting geef ik mensen inzicht waar het proces lekker loopt en waar niet en bespreken we hoe dit effectiever kan.

Daarnaast werk ik met HeartMath. Dit is een set van tools en technieken die mensen in staat stelt hun fysiologische balans te sturen, zelfs midden in een stressvolle omstandigheid. Je krijgt een goed begrip van hoe dit fysiologisch werkt en je kunt door zgn. biofeedback zien wat je bereikt met de oefeningen. Ik vind het vaak verbijsterend hoe snel het werkt, ook bij mensen die een behoorlijk probleem hebben met stress of daaraan gerelateerde aandoeningen. Ik merk dat een heleboel mensen in het bedrijfsleven weinig in contact zijn met hun lijf en het gevoel daarin. Grappig genoeg sluit HeartMath ook goed aan bij mijn achtergrond als chemisch technoloog. Kennis van een stukje chemie in het lijf is een belangrijk element van de methode. En ook hier is mijn rol vaak waarnemen wat er gebeurt en iemand coachen om de effectiviteit van de oefening te verhogen. Een voorbeeld: een speciale ademhalingsoefening is een van de stappen die mensen aanleren. Wat ik merk is dat mensen na een aantal weken oefenen het vaak anders doen, er iets anders van gemaakt hebben. Door een kleine aanwijzing van mij maken ze dan een grote sprong in het resultaat.

Binnen het bedrijfsleven ligt er heel veel nadruk op werken met je hoofd: werken met concepten en ideeën. Als dat te eenzijdig gebeurt, raakt je hoofd vol en als je geen balans daarin aanbrengt kan je in een burn-out terechtkomen. Bij organisaties is dat een enorm thema. Er zijn de laatste jaren veel programma's op dit gebied geïntroduceerd. Hierin ligt helaas vaak een eenzijdig accent op fysieke energie (ontspanning) en voeding. Dit laat zien dat mensen vitaliteit vaak zien als een tweedimensionaal gebeuren. Spirituele en emotionele energie is vaak nog onderbelicht.

Ik herken dat wel, Nynke, maar in mijn methode leg ik mensen uit dat spirituele energie ook heel concreet kan zijn, het is volgens mij alles waar je energie van krijgt, bijvoorbeeld van muziek maken, of naar een museum gaan en kunst bekijken.

Daar ben ik het mee eens, het kan ook zoiets als een passie zijn of inspiratie. Een mooi voorbeeld van spirituele energie: Ik ben eens bij een lezing van Katja Staartjes geweest, zij heeft de Mount Everest beklommen. Ze vertelde daarover dat de godin van de berg haar kracht gaf om in die barre omstandigheden door te gaan. Dan komt het aan op verbinding voelen, daar gaat een enorme kracht vanuit.

Nynke, jij hebt veel gewerkt met mannen en mannenenergie, kun je daar wat over vertellen?

Ja, dat was al zo bij mijn opleiding aan de TU-Delft. Maar ook in mijn tijd bij Unichema en hoe ik daar binnenkwam. Later in de directie bij Unimills toen ik terugkwam nadat ik een tweeling had gekregen, wilde ik flexibeler gaan werken maar ondervond veel weerstand. De inflexibiliteit bleek erg groot. Ik wilde graag minder werken, maar dat was 'not done' in de toenmalige cultuur. Toen ik dat eenmaal voor elkaar had merkte eigenlijk niemand er wat van, omdat iedereen vaak weg was op reis.

Hoe blijf je zelf vitaal?

Het is in mijn geval 'practice what you preach'. Dus ik doe zelf ook aan HeartMath, Tai Chi, meditatie en ik beweeg veel. Doordat ik zelf erg op mijn energie moet letten heb ik een heel fijne antenne ontwikkeld voor mijn lijf. Dat kan ik nu goed inzetten in trainingen en workshops.

Is er nog iets wat niet ter sprake is geweest dat je toch graag kwijt wilt over vitaliteit?

In relatie tot vrouwen? Ja, vrouwen en de overgang. Ik zie veel vrouwen die juist in die periode struikelen. Het is een periode die maatschappelijk nog weinig aandacht krijgt en waar vrouwen zelf en een werkgever helemaal niet op bedacht zijn, terwijl dat vaak wel een heel ingrijpende tijd is voor vrouwelijke professionals. Ze zouden dan bijvoorbeeld even pas op de plaats moeten kunnen maken, het even wat rustiger aan moeten kunnen doen, die omslag zou ik wel graag zien. We lopen het risico anders in die fase opnieuw een hoop potentieel te verliezen.

Ik ben het met je eens, Nynke. Ik ben overigens net een boek aan het lezen waarin de invloed van hormonen op een vrouwenleven wordt beschreven, en dat is in de menopauze natuurlijk enorm! Ik hoor dat inderdaad niet terug bij vrouwen, laat staan dat er bij werkgevers aandacht voor is. Ook was er onlangs een uitzending van Oprah Winfrey over hormonen en hun invloed op vrouwen, erg goed dat zij daar aandacht aan besteedt.

Dank je voor je tijd en je inspiratie, Nynke!

Andere vitaliteitsinterviews