Esther Mollema

Oprichter en eigenaar van Direction, Briefings for Business Leaders, Center for Organizational Performance en Female Leadership.

Ik kom vijf minuten te laat Hotel de Wereld in Wageningen binnenrennen, Esther is aan de telefoon met de krant over een te plaatsen artikel van haar.

Hallo Esther, leuk dat je tijd maakt voor een vitaliteitsinterview! Kun je wat vertellen over vrouwelijk leiderschap?

Afgelopen september (red.2008) was ik gastredacteur van het tijdschrift "Leren in organisaties". Ik heb daar het onderwerp 'vrouwelijk leiderschap in organisaties' beschreven. Er is wat mij betreft een wereld te winnen voor organisaties die meer vrouwen laten meebeslissen. In het gastredacteurschap ben ik o.a. ingegaan op de door mij vergaarde inzichten over hoe organisaties invulling kunnen geven aan hun intenties en goede bedoelingen. Zoals je weet heb ik ruim tien jaar in Amerika gewerkt en gewoond. Ken je bijvoorbeeld Margeret Heffernan?

Nee, die ken ik niet.

Die heeft in haar boek "How she does it, How Women Entrepreneurs Are Changing the Rules of Business Success" beschreven hoe Amerikaanse bedrijven opgericht door vrouwen succesvol zijn en organisch groeien. Geweldig!

Ik ben iemand die veel invloed wil hebben, geen macht, maar wel invloed. Bedrijven raken steeds meer geïnteresseerd in wat diverse teams voor het resultaat van een organisatie kunnen betekenen. De laatste tijd word ik steeds vaker door grote organisaties uitgenodigd om mijn visie neer te leggen. Dat vind ik erg leuk.

Mijn tweede bedrijf is organisch ontstaan, nl. via het onderzoek van Andre de Waal. Hij was bezig met het onderzoeksonderwerp: wat maakt dat bepaalde organisaties beter presteren dan andere. Ik heb in hem geïnvesteerd, ik vond het veelbelovend. Uiteindelijk zijn we op basis van zijn onderzoeksresultaten samen een nieuwe onderneming gestart. Dat bedrijf kent inmiddels een grote groei en is erg succesvol. We gaan daar steeds internationaler werken.

Wil je dat zelf gaan doen?

Nee, dat vind ik teveel reizen. Dat past nu niet in mijn gezinssituatie. Maar ik wil wel een gedeelte van die internationale groei begeleiden. Zo zou ik wel een jaar naar Amerika willen gaan.

Mijn hart ligt vooral bij leiderschap en bij het persoonlijke daarvan. Ik ben eigenlijk een einzelganger. Ik heb rust nodig om te komen tot belangrijke dingen. Mijn grote drijfveer in mijn leven zijn ondernemerschap en moederschap. Ze passen ook samen heel goed bij elkaar!

Hoe kwam je op het onderwerp vrouwelijk leiderschap ?

Veel vriendinnen hebben niet bereikt wat ze bereiken konden, ook zijn ze voor een tijdje gestopt met werken en dat werd dan gezien als definitief. Daarentegen zijn veel mannen die in hun studietijd bij wijze van spreken niets konden zijn toch naar de top doorgestroomd. Ik wilde dat begrijpen, ik las in die tijd ook al veel biografieën van vrouwen. In Amerika maakte ik kennis met het werk van Catalyst dat gebaseerd is op onderzoek. Ook ik doe heel veel op basis van onderzoek. Ik ben niet geïnteresseerd in tips of meningen, nee, ik wil feiten. Je kunt het zien als wetenschappelijke mensen versus mensen die hun eigen verhaal vertellen.

Mijn bedoelingen waren puur gebaseerd op vrouwen. Ik heb dat jaren uitgebouwd en ben aangemoedigd door vrouwen die ik getraind heb, die mij ook vroegen met hun baas te gaan praten. Ik heb bijvoorbeeld een diversiteitsprogramma geëvalueerd bij een grote organisatie die een prijs daarmee had gewonnen, bleek dat ze er twee jaar ongeveer niets aan hadden gedaan. Ik werk vooral met genderdiversiteit, ik maak de vertaalslag voor bedrijven. Ik ben met een boekje bezig waarin ik de thema's die ik met vrouwen bespreek voor mannen toegankelijk maak. In principe moet iedere man/vrouw morgen iets kunnen doen om diversiteit in zijn team te bevorderen.

Was jij onlangs in Amsterdam op het Godinnenspektakel?

Nee, met Godinnen heb ik niets.

OK, dat vind je waarschijnlijk te vaag, niet falsifieerbaar zoals dat in wetenschappelijke termen heet.

Ja, dat zal het zijn. Kijk, wat ik probeer is onderzoek te verbinden, elk nieuw onderzoek dat ik tref probeer ik te toetsen. Zo heb ik in mijn hoofd een heel 'raamwerk' van feiten over ambitie, socialisatie van vrouwen etc. Ik wil ook geen simplificatie daarvan. Vervolgens is belangrijk hoe speel je het spel. Het spel in organisaties is er een van mannen, macht en invloed. Ik vind het belangrijk om naast dat je het spel speelt, je ook trouw aan jezelf blijft. Er ontstaat langzaam meer ruimte voor je eigen mening, de kracht van jezelf en het team.

Waarom hang je zo aan onderzoek ?

Ik word bijna wekelijks geconfronteerd met mannen en vrouwen die een mening hebben over vrouwen aan de top. Als ik binnenkom dan krijg ik die mening te horen, maar feitelijk is het niet waar. In het begin dat ik trainingen "Female Leadership" gaf kreeg ik veel vijandigheid van mannen. Dan wapper ik met bijvoorbeeld het onderzoek van McKinsey. Met zo'n onderzoek kan ik een mening pareren. Dat is voor mij overigens ook de kracht van "Talent naar de Top" zij hebben het feitelijk gemaakt. Het zijn harde cijfers. Daar kan geen mening omheen. Ik vind het belangrijk om mannen te kunnen pareren met feiten.

Ja, dat doet mij denken aan een periode dat ik enorm veel werk verzette in een Zuid-Hollands Ziekenhuis samen met een bevriend juriste om het verzuim onder personeel 'op te schonen'. Onze werkwijze werd echter pas erkend toen gunstige cijfers de Raad van Bestuur bereikten, daarna kregen we alle ruimte om onze visie ook uit te dragen.

In mijn idee duurt een traject van diversiteit in de teams 'inbouwen' zo'n zeven tot tien jaar. Je moet teams bouwen vanuit de basis, dat bepleit ik naast vrouwen aan de top die ook belangrijk zijn. Dat zijn ook de feiten vanuit mijn tweede bedrijf, dat is een groei die ik niet bedacht heb, maar die op me afkomt.

Vitaliteit voor mannen: je ziet bij mannen jonger dan 30 jaar die niet autoritair zijn opgevoed overigens vaak dezelfde problematiek als bij vrouwen. Vragen als: wat wil ik met mijn werk, hoe liggen mijn ambities, hoe kan ik verder in mijn carrière etc.

In mijn idee ligt vitaliteit voor vrouwen toch even anders dan vitaliteit voor mannen. Ik heb daar in de zomer van vorig jaar een brief over geschreven aan Neelie Kroes. Het idee dat ik daarover had word steeds meer gestaafd door onderzoek dat gepubliceerd wordt, bijvoorbeeld dat van Louise Boelens.

Ik ben het met je eens, het fysieke is niet iets waar vrouwen snel de fout mee ingaan. Wel weer meer op het emotionele of het spirituele vlak. Als iemand 'te strak in het vel zit' dan vindt ze zelf vaak van niet. Toch vraag ik die persoon in mijn training: "Als je nu naar huis rijdt, vraag jezelf dan toch eens af of het klopt"? Is vitaliteit trouwens te meten?

Ja hoor, je kunt verschillende maten bedenken die vitaliteit weergeven: verzuim is er bijvoorbeeld eentje, maar ook welbevinden, tevredenheid. Onlangs sprak ik een ambassadeur van de "Workability Index" een instrument uit Finland dat de werkbaarheid van een medewerker meet. Kijk, dat instrument zou ik nu wel 'ns voor vrouwen willen vertalen.

Hoe zie je vitaliteit?

Veerkracht. Dat je in staat bent om je geestelijk, lichamelijk, spiritueel op alle niveaus in goede, maar vooral natuurlijk in slechtere tijden weer je balans te hervinden. Dan ga ik overigens uit van een basis balans.

Wat zijn energievreters voor jou?

Het huishouden, en dan met name de organisatorische kant. Conflicten. Als ik het idee heb dat het zakelijke conflict de persoonlijke relatie aantast, als ik daarin dan niet goed manoeuvreer. Dan krijg ik het gevoel: als ik hier nu niets mee doe, dan gaat het fout.

Wat geeft jou energie, Esther?

Al het andere. En als ik iets niet meer leuk vind, dan houd ik er gewoon mee op.

Wat doe je zelf om vitaal te blijven?

In mijn visie is alles al in jezelf aanwezig. Voor mijn 'onderhoud' ga ik wel naar iemand toe die me helpt. In mijn eigen programma breng ik sinds een tijdje de "Leiderschapsreis" in waarin we veel aandacht geven aan hoe je vitaal blijft.

Dank je wel voor je tijd, Esther!


Esther Mollema Na haar studie aan Nyenrode en Thunderbird in Phoenix, Arizona, werkte Esther Mollema (1965) als directeur van verschillende trainingsorganisaties in Nederland, Japan, Duitsland en de Verenigde Staten.

Sinds 1999 is Esther Mollema oprichter en directeur van Direction. Direction is een gespecialiseerd trainings- en ontwikkelings bureau voor programma's op het gebied van Persoonlijk ontwikkeling, Leiderschap en Besluitvorming.

Esther Mollema geeft al jaren trainingen, lezingen en masterclasses met als thema: Vrouwelijk Leiderschap en diversiteit.

Andere vitaliteitsinterviews