Marja Pronk

Eigenaar van training & adviesbureau "In je kracht" en auteur van "De spitsuurclub"

Hallo Marja, wat versta je onder vitaliteit ?

Voor mij is vitaliteit iets met energie en met passie kunnen doen. Het is een innerlijke drive, ook enthousiasme. Ik kom onder andere in organisaties waar men nadenkt over ouderenbeleid, oudere vitale medewerkers hebben een innerlijke drive en zijn gemotiveerd.

Is het voor jou ook inhoudelijk sterk zijn?

Ook, maar zeker niet alleen, het is enthousiasme waarmee mensen aan de slag zijn. Weten waar je talenten zitten en die kunnen gebruiken.
Ik geef bijvoorbeeld workshops in het kader van levensfasenbeleid. Hierin zie ik twintigers, dertigers, maar ook vijftigers. Daarin zie ik dat verschillen in vitale en niet-vitale medewerkers niet persé gebonden zijn aan de leeftijdsfase waarin ze zitten. Wat opvalt bij bijvoorbeeld 55+-ers is dat de vitale persoon denkt: hoe kan ik meedenken, en dat de niet-vitale medewerker bezig is met 'hoe en wanneer neem ik afscheid van mijn werk'.

Kun je kenmerken geven van vitale medewerkers ?

Vitale medewerkers weten wie ze zijn, en hoe ze hun talenten kunnen inzetten, en doen dat ook. Niet-vitale medewerkers zijn vaak het contact met de organisatie én met zichzelf kwijtgeraakt, en vinden dat OK. Dat beperkt zich, zoals gezegd, zeker niet tot de leeftijdscategorie van 55+.

De laatste tijd ben ik veel bezig met het onderwerp 'vrouwen naar de top'. Wat voor veel vrouwen in deze groep lastig is is talentherkenning, en het ervoor uitkomen. ("waarin excelleer ik en hoe maak ik dat zichtbaar"). Vrouwen zijn vaker bezig met wat ze niet hebben, en wat anderen wel hebben. Match je vrouwen op een vacature waarvoor ze van de 11 gevraagde 10 competenties meebrengen, dan zullen ze toch uitweiden over die ene competentie die ze niet bezitten.

Wat speelt volgens jou een rol in vitaliteit ?

Weten wie je bent en dat OK vinden

Wat kun jij in jouw werk doen aan vitaliteit voor medewerkers?

Mensen in organisaties in hun kracht laten komen is mijn thema. Om dat in organisaties te implementeren geef ik workshops en adviezen. Vitaliteitsvragen spelen niet vaak bij directies is mijn ervaring. Ik kan wel op een aantal niveau's de thema's die ik tegenkom aangeven: zo speelt op directieniveau vooral de vraag hoe je de inzetbaarheid van mensen maximaliseert, er moet natuurlijk geld verdiend worden, ook spelen vragen die te maken hebben met krapte op de arbeidsmarkt zoals hoe bindt en boei je mensen. Bij P&O (personeel & organisatie, red.) speelt vooral strategisch P&O beleid zoals bijv. hoe pak je de vergrijzing aan en hoe dragen we zorg voor overdracht van expertise. Op managementniveau gaat het vaak over hoe kom je in gesprek met de medewerker. Ook speelt de bewustwording dat mensen in verschillende fasen van hun leven andere drijfveren hebben.
En bij medewerkers speelt: hoe houd ik mijn accu intact, hoe wil ik mij verder ontwikkelen en hoe krijg ik grip op mijn talenten.
Als je het hebt over ziekteverzuim en/of gezondheidsbeleid dan kun je uitkomen op vitaliteit. Vitaliteitsbeleid gaat wel verder vind ik. Gezondheidsbeleid gaat vaak alleen uit van de fysieke mens. Als je bezig bent met vitaliteit dan kan je verzuim naar beneden gaan.

Marja, wat geeft jou energie in je baan?

Mensen met wie ik samenwerk geef ik tools en eye-openers, de waardering dat ik hen echt heb verder geholpen geeft mij energie.

Heb je daar voorbeelden van?

Ja, laatst was ik bij een gemeente, het was een project waarin gemeenten samenwerken en waarbij OR-leden en P&O-ers in de raadszaal zaten. Eén van de opmerkingen die ik maakte is dat de gemeente met oudere medewerkers aan de slag moet. De gemeentesecretaris antwoordde: "... een jaartje ouder worden doen we allemaal..." een uurtje later in de projectvergadering toen zei hij: "tot voor kort haden we slechts een paar procent medewerkers die ouder zijn dan 55 in dienst, maar nu gaan de medewerkers door tot ze 62 of 63 jaar zijn." Met andere woorden, ik had die gemeentesecretaris toch de ogen geopend met mijn analyse.
Ook train ik vrouwelijk talent hoe ze hun accu intact houden en om ze meer zicht te laten krijgen op hun kwaliteiten. Daar kom ik veel herkenning tegen, dat geeft mij een lekker gevoel, ze kunnen er ook direct wat mee.

Of laatst in een gesprek met P&O-ers waar het eens een keer ging over vrouwen meer uren te laten werken in plaats van minder uren te laten werken. Dat was voor hen een eye-opener. Geweldig!

Wat zijn energie-vreters in jouw baan?

(zegt zonder aarzeling) Mensen in de slachtofferrol of met slachtoffergedrag. Die mensen wíllen niet naar zichzelf kijken. Ze zitten niet lekker in hun vel want dat komt door.....(en dan komt er een hele riedel). Dat kan op alle niveau's plaatsvinden.

Wat doe je om zelf vitaal te blijven

Prioriteiten stellen. Lekker naar buiten gaan, wandelen, fietsen. Echte aandacht voor geliefden. Voor mezelf zorgen.
In perioden dat het water aan de lippen staat is de neiging groot om een kruisje door de eigen tijd te zetten, maar juist dan is het zo belangrijk!

Hartelijk bedankt voor je tijd, Eveline!

Andere vitaliteitsinterviews